هستي و همه اجزايش ، جهان و همه عناصرش ، و آنچه در اين عرصه گاه پهناور جريان دارد ، نشان مي دهد كه آفريننده و كارگزارش از علم و عدل و حكمت و رحمت و محبت بي نهايت برخوردار است ، . ذره ذره جهان هستي تركيبي از علم و عدل و حكمت و رحمت و محبت است .
اگر جلوه گري اين اوصاف و اشراق اين صفات . و طلوع اين واقعيات نبود ، هستي با اين نظام متقن و استوارش رخ نمي نمود.
اگر دانش بي نهايت ، و عدالت فراگير ، و رحمت واسعه ، و محبت بي مرز نبود، چنين نظامي پديدار نمي شد . ما با انديشه سالم ، و خرد ورزي جامع چه هستي را ازديدن كلي و چه از ديدي جزيي مورد توجه قرار ميدهيم اين اوصاف حميده و صفات پسنديده را در همه جوانب هستي و ذره ذره پيكر يك موجود جلوه گر مي بينيم و به چون و چراهاي خود خاتمه مي دهيم .
دانش بي نهايت ، حكمت متقن ، رحمت واسعه ، محبت بي مرز سراغ مشتي خاك مرده آمده و آن را تبديل به نطفه ، سپس علقه ، سپس مضغه ، سپس جنين كرده ، و در تاريك خانه رحم به او صورت و سيرت و جسم و جان ، و عقل وخرد ،‌و روح و روان ، و مخ و مغز ، و عصب و پي ، و پوست و گوشت و خون و قلب ، و حالات باطني عنايت كرد ه، سپس آن را پس از آماده شدن براي زندگي ديگر به دنيا منتقل كرده ، و همه نوع وسائل و سفره هايي پذيرايي را در اختيارش نهاده و راه رشد عقل و خرد را به رويش باز كرده تا از ميان اين خاك مرده كه دانش و حكمت و رحمت و محبت به بدرقه اش آمد پيامبران ، امامان ، دانشمندان ، علما، نويسندگان، شاعران، هنرمندان ،‌عارفان ، كاملان ، انديشمندان ، مردان ، زنان ، جوانان ، خدمتگزاران به وجود آمدند، و تحولات شگرفي در روي زمين از دامداري و كشاورزي و صنعت و تجارت و مدرسه و دبيرستان، دانشكده و دانشگاه و كتابخانه ، و خلاصه اين تمدن عظيم را ايجاد كردند ، و اين سياره تاريك خاكي را به وضعي كه مي بينيد شكل دادند.
تبديل خاك مرده به چنين منبعي بزرگ از عقل و علم ، و اختراع و كشف ، و درس و بحث و هنرمندي و استادي كه كاري صد در صد عالمانه وحكيمانه و آفرينشي فوق العاده شگرف است چون و چرا ندارد . هدف اين بود كه خاك
مرده در دايره تكامل قرار گيرد و از دل آن موجودي لايق خلافت خدا كه بتواند زير نظر خدا و به اذن خدا كار خدايي انجام دهد به وجود آيد و اين تحولات عظيم را در زمين ايجاد كند.
و از آنجا كه انسان در دو جهت مادي و معنوي و جسم و روح و ظاهر و باطن نيازمند و محتاج آفريده شده است خداي حكيم همة امور مادي را براي پاسخ گويي به نيازهاي مادي اش وهمه امور معنوي را كه شامل بعثت پيامبران و امامان و نزول وحي و ترسيم و طرح عبادات است براي پاسخ گويي به نيازهاي معنوي اش قرار داد تا با بهره گيري از ابزار مادي مانند غذا ، پوشاك ، مسكن ، مركب ، دنيايش را آباد كند ،‌ وبا بهره گيري از امور معنوي شخصيت الهي و انساني خود را تحقق داده ، و ترمزي در برابر گناه و فساد و ستم به ديگران و پايمال كردن حقوق هم نوعان داشته باشد و در ساية حقايق معنوي به خاطر اين كه ابدي آفريده شده آخرش را آباد نمايد ، با توجه به نيازمندي هاي فطري و طبيعي بشر محكم و متين بايد گفت : انسان با همه وجود به عبادت و بندگي نسبت به خداي بي نياز ، نيازمند و محتاج است نه خدا به عبادت بندگان نيازمند است ، پس اساس آفرينش انسان از سوي خدا ارادة عالمانه و حكيمانه و رحيمانه و عاشقانه اوست نه نيازش به عبادت مشتي خاك متحرك